อาหารสายยาง สำหรับผู้ป่วยโรคหัวใจสำหรับผู้ป่วย โรคหัวใจ (Heart Disease) ที่ต้องได้รับอาหารทางสายยาง โภชนาการเปรียบเสมือนยาที่ช่วยควบคุมความดันโลหิตและลดภาระการทำงานของหัวใจครับ หัวใจสำคัญคือ "ลดเค็ม คุมมัน และจำกัดน้ำ"
นี่คือหลักการจัดการอาหารสายยางเพื่อถนอมหัวใจของผู้ป่วยครับ:
1. สูตรอาหาร "ถนอมหัวใจ" (Heart-Healthy Formula)
ลดโซเดียม (Low Sodium) - สำคัญที่สุด:
จำกัดการใส่เกลือ น้ำปลา หรือซีอิ๊วให้น้อยที่สุด (หรือตามที่แพทย์สั่ง) เพื่อป้องกันความดันโลหิตสูงและอาการบวมน้ำ ซึ่งจะทำให้หัวใจทำงานหนักขึ้น
เน้นไขมันดี (Healthy Fats):
ใช้น้ำมันที่มีกรดไขมันไม่อิ่มตัวตำแหน่งเดียวสูง (MUFA) เช่น น้ำมันรำข้าว หรือน้ำมันมะกอก
งด ไขมันอิ่มตัวจากกะทิ น้ำมันหมู หรือเนย เพราะจะไปเพิ่มคอเลสเตอรอลในหลอดเลือดหัวใจ
เพิ่มใยอาหารละลายน้ำ:
ใส่ผักอย่าง แครอท หรือฟักทอง และผลไม้อย่าง แอปเปิล (ปอกเปลือกปั่น) ใยอาหารชนิดละลายน้ำจะช่วยลดการดูดซึมไขมันและคอเลสเตอรอล
2. การจัดการ "ปริมาณน้ำ" (Fluid Restriction)
ผู้ป่วยโรคหัวใจ (โดยเฉพาะภาวะหัวใจล้มเหลว หรือ Heart Failure) มักต้อง จำกัดน้ำ เพื่อไม่ให้เลือดมีปริมาตรมากเกินไปจนหัวใจสูบฉีดไม่ไหว:
สูตรอาหารเข้มข้น: อาจต้องปรับให้มีความเข้มข้นสูงขึ้น (เช่น 1.2 ถึง 1.5 kcal/ml) เพื่อให้ได้พลังงานครบในปริมาณน้ำที่น้อยลง
การ Flush น้ำ: ต้องนับรวมปริมาณน้ำที่ใช้ล้างสายและน้ำที่ใช้ละลายยาเข้ากับโควต้าน้ำดื่มรายวันอย่างเคร่งครัด
3. ตัวอย่างวัตถุดิบและสูตรทำเอง
(สำหรับผู้ป่วยโรคหัวใจทั่วไป ปริมาตรรวมประมาณ 1,000 ml)
วัตถุดิบ ปริมาณ เหตุผล
อกไก่ หรือ ปลาเนื้อขาว 200 g โปรตีนไขมันต่ำ ไม่เพิ่มคอเลสเตอรอล
ข้าวกล้อง หรือ ข้าวซ้อมมือ 200 g มีแมกนีเซียมและโพแทสเซียม ช่วยการเต้นของหัวใจ
ผักสีหลากสี (ต้มเปื่อย) 100 g สารต้านอนุมูลอิสระช่วยปกป้องหลอดเลือด
กล้วยน้ำว้า 1 ลูก มีโพแทสเซียม (ช่วยคุมความดัน) ยกเว้นรายที่มีโรคไต
น้ำมันรำข้าว 2 ช้อนโต๊ะ บำรุงหลอดเลือดหัวใจ
เกลือป่น งด หรือไม่เกิน 1/4 ช้อนชา ป้องกันน้ำท่วมปอดและตัวบวม
⚠️ ข้อควรระวังวิกฤต
สังเกตอาการบวม: หากหลังเท้าหรือหน้าแข้งของผู้ป่วยมีอาการบวม หรือใช้นิ้วกดแล้วบุ๋ม แสดงว่าร่างกายมีน้ำเกิน ต้องรีบแจ้งแพทย์
อาการหอบเหนื่อย: หากผู้ป่วยหายใจลำบากขณะให้อาหาร หรือนอนราบไม่ได้ (ต้องหนุนหมอนสูงตลอดเวลา) อาจเป็นสัญญาณของภาวะหัวใจทำงานไม่ไหว
คุมน้ำหนัก: หากน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นเร็วผิดปกติ (เช่น 1 kg ภายใน 1-2 วัน) มักเกิดจากน้ำค้างในร่างกาย ไม่ใช่น้ำหนักตัวที่แท้จริง
💡 ทางเลือกอาหารทางการแพทย์
หากต้องการความแม่นยำ แนะนำสูตรที่มีสัญลักษณ์ "Low Sodium" และ "Healthy Fat Blend" (เช่น Ensure หรือสูตรมาตรฐานที่มีการคุมปริมาณน้ำตามคำแนะนำของนักกำหนดอาหาร)
