อาหารสายยางที่เหมาะสำหรับกลุ่มผู้ที่ต้องการโปรตีนสูงสำหรับกลุ่มผู้ที่ต้องการ "โปรตีนสูง" (High Protein) เป็นพิเศษ เช่น ผู้ป่วยที่มีแผลกดทับ, ผู้ป่วยหลังผ่าตัดใหญ่, หรือผู้ป่วยที่สูญเสียมวลกล้ามเนื้อมาก การจัดอาหารทางสายยางต้องเน้นโปรตีนที่มี ค่าการดูดซึมสูง (Biological Value) เพื่อให้ร่างกายนำไปใช้ซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอได้ทันทีครับ
แนวทางการจัดอาหารเพื่อให้ได้โปรตีนเข้มข้นและปลอดภัยต่อร่างกายครับ:
1. แหล่งโปรตีนที่เหมาะสมที่สุด (Protein Sources)
ไข่ขาวต้มสุก (Egg White): คือ "ทองคำ" ของอาหารสายยางครับ เพราะเป็นโปรตีนอัลบูมินที่ร่างกายดูดซึมได้ 100% ไม่ทำให้ท้องอืด และไม่มีคอเลสเตอรอล
อกไก่ลอกหนัง (Chicken Breast): ให้กรดอะมิโนจำเป็นครบถ้วน ย่อยง่ายเมื่อปั่นละเอียด
เนื้อปลาเนื้อขาว (White Fish): เช่น ปลานิล หรือปลาช่อน ย่อยง่ายกว่าเนื้อไก่ เหมาะสำหรับผู้ที่มีระบบย่อยอ่อนแอ
โปรตีนเสริม (Supplements): เช่น เวย์โปรตีนไอโซเลต (Whey Isolate) หรือโปรตีนผงสกัดจากถั่วเหลือง สามารถผสมเพิ่มเข้าไปในมื้ออาหารได้หากปริมาณเนื้อสัตว์ในสูตรยังไม่เพียงพอ
2. สูตรอาหารปั่นโปรตีนสูง (สูตรแนะนำต่อ 1,000 ml)
สูตรนี้จะให้โปรตีนมากกว่าสูตรมาตรฐานทั่วไปประมาณ 20−30% ครับ
วัตถุดิบ ปริมาณ เหตุผล
ไข่ขาวต้มสุก 6 - 8 ฟอง แหล่งโปรตีนหลักสำหรับสมานแผล
อกไก่ (นึ่งสุก) 150−200 g เพิ่มมวลกล้ามเนื้อและพลังงาน
ข้าวสวย (หรือข้าวกล้อง) 200 g พลังงานหลักเพื่อให้ร่างกายไม่ต้องเผาโปรตีนมาใช้
ผักกาดขาว / แครอทต้ม 150 g วิตามินช่วยในกระบวนการสร้างเนื้อเยื่อใหม่
น้ำมันรำข้าว 2 ช้อนโต๊ะ ช่วยในการดูดซึมวิตามินและเพิ่มพลังงาน
น้ำต้มสุก เติมจนครบ 1,000 ml ปรับความหนืดให้พอเหมาะ
3. ข้อควรระวังเมื่อให้โปรตีนสูง
การทำงานของไต (Kidney Function): การย่อยโปรตีนจะเกิดของเสียที่เรียกว่า "ยูเรีย" ซึ่งไตต้องทำหน้าที่ขับออก ต้องมั่นใจว่าค่าไตของผู้ป่วยปกติ หากค่าไตเริ่มสูง (BUN/Cr สูง) ต้องจำกัดโปรตีนตามแพทย์สั่งทันทีครับ
ปริมาณน้ำ (Hydration): อาหารโปรตีนสูงมักมีความเข้มข้นสูง ผู้ป่วยควรได้รับน้ำดื่มตามหลังมื้ออาหาร (Flush) ให้เพียงพอ เพื่อป้องกันภาวะขาดน้ำและช่วยให้ไตทำงานสะดวกขึ้น
ความละเอียด: ยิ่งใส่เนื้อสัตว์มาก อาหารยิ่งหนืดและเสี่ยงต่อ "สายยางอุดตัน" ต้องปั่นด้วยเครื่องพลังสูงและกรองผ่านตะแกรงตาถี่ 2 รอบเสมอ
4. ทางเลือก: อาหารทางการแพทย์สูตรโปรตีนสูง
หากเตรียมเองไม่สะดวก สามารถเลือกใช้สูตรสำเร็จที่มีคำว่า "High Protein" ได้แก่:
Ensure (สูตรมาตรฐาน): โปรตีนสูงสารอาหารครบ
Peptamen: โปรตีนเวย์ในรูปแบบเปปไทด์ ย่อยและดูดซึมง่ายมาก
Neo-Mune: โปรตีนสูงและมีสารอาหารช่วยเสริมภูมิคุ้มกัน (Immune-modulating)
💡 เคล็ดลับจาก Gemini
หากต้องการเสริมโปรตีนเพื่อ "สมานแผลกดทับ" นอกจากการอัดโปรตีนแล้ว ควรตรวจสอบว่าผู้ป่วยได้รับ วิตามินซีและซิงค์ (Zinc) เพียงพอด้วยหรือไม่ เพราะเป็นตัวช่วยสำคัญในการสร้างคอลลาเจนและปิดปากแผลครับ
