การให้อาหารสายยาง ปลอดภัย สารอาหารครบถ้วนเพื่อให้การให้อาหารทางสายยางทั้ง "ปลอดภัย" และ "สารอาหารครบถ้วน" เปรียบเสมือนการยกโรงพยาบาลมาไว้ที่บ้าน คุณต้องให้ความสำคัญกับ 3 เสาหลักนี้ครับ:
1. การตรวจสอบความปลอดภัยก่อนเริ่ม (Pre-Feeding Safety)
ก่อนจะเทอาหารลงไซริงค์ ต้องเช็ก 2 อย่างนี้ทุกครั้งเพื่อป้องกันอันตรายถึงชีวิต:
เช็กตำแหน่งสาย: ดูขีดเครื่องหมายที่ปีกจมูกว่าอยู่ที่เดิมไหม และใช้ไซริงค์ดูดน้ำย่อยออกมาดู (ถ้าเป็นสีเขียวใสหรือเหลืองใส แสดงว่าสายอยู่ในกระเพาะ) ห้ามให้ถ้าไม่แน่ใจตำแหน่งสาย
เช็กอาหารค้าง (Residual Check): ใช้ไซริงค์ดูดอาหารเก่าที่ค้างในกระเพาะออกมา
ถ้าดูดออกมาได้ น้อยกว่า 100 ซีซี ให้ใส่อาหารกลับคืนแล้วเริ่มมื้อใหม่ได้
ถ้าดูดออกมาได้ มากกว่า 150 ซีซี ให้ใส่อาหารกลับคืน แล้ว เลื่อนมื้ออาหารออกไป 1 ชั่วโมง เพราะแสดงว่ากระเพาะยังย่อยไม่หมด หากฝืนให้ไปผู้ป่วยจะอาเจียนและสำลักครับ
2. สารอาหารที่ครบถ้วนและสมดุล (Nutritional Balance)
หากคุณปรุงอาหารเอง (Blenderized Diet) ต้องมีองค์ประกอบครบ 5 หมู่ในสัดส่วนที่เหมาะสม:
โปรตีน (Protein): เน้นอกไก่หรือไข่ขาวต้ม (ช่วยซ่อมแซมกล้ามเนื้อและแผล)
คาร์โบไฮเดรต (Carbs): ใช้ข้าวสวย ฟักทอง หรือมันเทศ (ให้พลังงานหลัก)
ไขมันดี (Healthy Fats): น้ำมันรำข้าวหรือน้ำมันมะกอก (ช่วยดูดซึมวิตามินและเพิ่มพลังงานโดยไม่ทำให้ไขมันในเลือดสูง)
วิตามินและใยอาหาร (Fibers): ผักกาดขาวหรือแครอทต้ม (ช่วยระบบขับถ่าย)
น้ำดื่ม: ต้องให้ตามสัดส่วนที่แพทย์กำหนดเพื่อป้องกันไตวายและภาวะขาดน้ำ
3. เทคนิคการให้อาหารที่ถูกต้อง (Correct Technique)
ท่าทาง: ต้องหนุนศีรษะสูง 30-45 องศา เสมอ
ความเร็ว: ปล่อยให้อาหารไหลลงตามแรงโน้มถ่วงช้าๆ ห้ามใช้ลูกสูบดัน เพราะจะทำให้ผู้ป่วยแน่นท้องและอาเจียน (1 มื้อควรใช้เวลาประมาณ 15-20 นาที)
การล้างสาย (Flushing): ล้างด้วยน้ำต้มสุก 30-50 ซีซี ทั้งก่อนและหลังให้อาหาร เพื่อไม่ให้อาหารบูดคาสายและป้องกันสายตัน
📊 เช็กลิสต์: อาการที่บอกว่า "ปลอดภัยและสารอาหารครบ"
สิ่งที่ต้องสังเกต สัญญาณที่ดี (Healthy) สัญญาณเตือน (Warning)
น้ำหนักตัว คงที่หรือค่อยๆ เพิ่มขึ้นตามเป้าหมาย ลดลงอย่างรวดเร็ว แก้มตอบ
การขับถ่าย ถ่ายนิ่ม สะดวก วันละ 1 ครั้ง หรือวันเว้นวัน ท้องเสียเหลว หรือท้องผูกถ่ายไม่ออกหลายวัน
สีปัสสาวะ สีเหลืองอ่อน ใส สีเข้มจัด มีกลิ่นฉุน (สัญญาณขาดน้ำ)
ผิวพรรณ ชุ่มชื้น แผลกดทับสมานตัวดี ผิวแห้งเป็นขุย แผลหายช้า
💡 คำแนะนำพิเศษ
หากคุณกังวลเรื่องการคำนวณสารอาหารไม่เป๊ะ หรือกังวลเรื่องความสะอาดของการปรุงเอง "อาหารสูตรสำเร็จทางการแพทย์" คือทางเลือกที่ปลอดภัยและควบคุมสารอาหารได้แม่นยำที่สุดครับ โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่มีโรคแทรกซ้อนหลายอย่าง
